Nawyki szkodzące zdrowiu, takie jak palenie tytoniu, nadmierne picie alkoholu i brak aktywności fizycznej, zaczynają pozostawiać swoje ślady już w połowie lat 30-tych życia – wynika z badań fińskiego zespołu opublikowanych w periodyku Annals of Medicine. Naukowcy apelują, aby jak najszybciej zerwać z tymi destrukcyjnymi zwyczajami.
Dotychczasowe badania tego typu koncentrowały się na osobach w średnim wieku i trwały zazwyczaj przez około 20 lat. Ustalono, że szkodliwe nawyki zdrowotne zwykle kształtują się przed 30. rokiem życia. Nowe badanie postanowiło jednak przyjrzeć się wpływowi tych nawyków na zdrowie psychiczne i fizyczne osób, zaczynając obserwację już od młodszych lat.
Fiński zespół śledził grupę kilkuset osób urodzonych w 1959 roku w Jyväskylä. Badanie trwało przez wiele lat, od dzieciństwa uczestników aż do ich wczesnych lat sześćdziesiątych. Naukowcy analizowali zarówno zdrowie psychiczne, oceniając objawy depresji i dobrostan psychiczny, jak i fizyczne, badając ryzyko metaboliczne oparte na parametrach takich jak ciśnienie krwi, obwód talii, poziom glukozy i cholesterolu. Badano również subiektywne oceny stanu zdrowia. Na każdym etapie analizowano trzy ryzykowne zachowania: palenie tytoniu, nadmierne picie alkoholu (co najmniej 7000 g rocznie u kobiet i 10 000 g u mężczyzn) oraz brak aktywności fizycznej (ćwiczenia rzadziej niż raz w tygodniu).
Wyniki wskazują, że osoby, które wykazywały wszystkie trzy niezdrowe nawyki, miały gorsze zdrowie psychiczne i fizyczne niż ci, którzy unikali tych zachowań. U takich osób objawy depresyjne wzrosły o 0,1 punktu, wskaźnik ryzyka metabolicznego o 0,53 punktu, dobrostan psychiczny spadł o 0,1 punktu, a samoocena stanu zdrowia obniżyła się o 0,45 punktu. Skale używane w badaniu oceniały depresję i dobrostan psychiczny w skali od 1 do 4, samoocenę stanu zdrowia w skali od 1 do 5, a ryzyko metaboliczne w skali od 0 do 5.
Co ciekawe, długotrwałe utrzymywanie tych trzech złych nawyków było jeszcze silniej powiązane ze złym stanem zdrowia. Objawy depresji wzrosły o 0,38 punktu, wskaźnik ryzyka metabolicznego o 1,49 punktu, a ocena dobrostanu psychicznego spadła o 0,14 punktu. Z badania wynika, że brak aktywności fizycznej szczególnie negatywnie wpływał na zdrowie fizyczne, palenie tytoniu głównie na zdrowie psychiczne, a nadmierne picie alkoholu negatywnie oddziaływało zarówno na zdrowie fizyczne, jak i psychiczne.
Ważnym wnioskiem z badania jest to, że skutki szkodliwych nawyków zaczynają być widoczne już w wieku 30-40 lat, co podkreśla znaczenie jak najszybszego zerwania z nimi, aby poprawić jakość życia i zdrowia w późniejszych latach.
(za: Nauka w Polsce)
(fot. Kimson Doan on Unsplash)