Lead: AI jako pomocnik jest wspaniałym narzędziem, dopóki nie wykorzystujesz go zamiast własnego mózgu i samodzielnego myślenia. Na tym etapie AI może już jednak działać w sposób zagrażający. Czy rzeczywiście tak jest?
W epoce dynamicznego rozwoju technologii trudno jest zaskoczyć ludzi czymś nowym, nieoczywistym i powszechnie dostępnym. Tym bardziej że młodzi twórcy muzyki mogą dziś tworzyć utwory nawet bez posiadania instrumentów. Powstaje więc pytanie o charakter takiej twórczości — czy jest to jeszcze muzyka, czy już sztucznie wykreowany produkt „made in AI”?
O czym myślą psycholodzy?
Zgodnie z danymi American Psychological Association obawy dotyczące wpływu technologii AI na życie człowieka i sposób postrzegania informacji wzrosły średnio o 10% w 2025 roku wśród osób, które rzadko korzystały z AI, oraz o 8% wśród tych, którzy często sprawdzali informacje za pomocą sztucznej inteligencji.
I nie jest to przypadek. Wskaźniki wykorzystania AI na rynku muzycznym w ostatnim roku osiągnęły wartość 1 miliarda dolarów — wynika z nowego raportu The Business Research Company.1
Zgodnie z danymi analitycznymi zawartymi w tym samym materiale do 2030 roku wartość tego rynku ma wzrosnąć do 12,86 miliarda dolarów. Przyczynami tak dynamicznego wzrostu są m.in. ciągły rozwój cyfrowych platform muzycznych opartych na AI, edukacja muzyczna z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, większy dostęp do danych muzycznych oraz personalizacja algorytmów i treści. Tak naprawdę jednak główną przyczyną pozostaje sama idea tworzenia muzyki za pomocą technologii AI.
Specjalnie na ten temat rozmawiałam z człowiekiem, któremu muzyka towarzyszy od dziecka — muzykiem, DJ-em, reżyserem, producentem koncertów i festiwali, który również często gra na żywo rytmy brazylijskie w zespole muzycznym Ritmo Bloco — Jankiem Taraszkiewiczem. Muzyka jest dla niego podobna do odrębnego języka, który rozumie, którym może mówić i którego może słuchać:
Ja lubię i umiem świadomie wysłuchać całej płyty. Mogę poświęcić na to 45 minut, wyłączyć wszystkie powiadomienia w telefonie i skupić się na samej muzyce. Mam wrażenie, że dzięki muzyce się ciągle rozwijam. A podczas koncertów przeżywam doświadczenie transcendentalne, że ja rozumiem, o czym oni do mnie mówią, co chcą mi przekazać.
Nawet jeśli nie śpiewają, nawet jeśli to jest tylko muzyka instrumentalna. Uważam, że taka sytuacja może się wydarzyć tylko wtedy, gdy językiem muzyki mówią do mnie ludzie, a nie maszyny. Podobnie w drugą stronę – znając język muzyki, mogę nim coś opowiedzieć w procesie twórczym — komentuje Janek Taraszkiewicz.
Jak rozpoznać muzykę AI?
Siła, z jaką rozwijają się sztuka, twórczość i technologie, jest coraz większa, przez co coraz trudniej odróżnić prawdziwe nuty od tych produkowanych przez AI. Społeczeństwo cały czas kształtuje umiejętność krytycznego myślenia, ale tylko odpowiednie rozwiązania technologiczne są w stanie automatycznie wykrywać podobne kompozycje i ograniczać ich rozpowszechnianie. Zgodnie z badaniem przeprowadzonym przez platformę streamingową Deezer aż 97% respondentów nie poradziło sobie z rozpoznaniem, czy dana muzyka została wygenerowana przez AI.2
Można wyróżnić dwie światowe platformy, które umożliwiają skuteczne rozpoznawanie muzyki tworzonej za pomocą AI: Deezer, który wykorzystuje specjalne oznaczenia treści stworzonych przez sztuczną inteligencję, oraz SubmitHub Detector. Warto przy tym zaznaczyć, że Deezer jest platformą, która po wykryciu takich utworów usuwa je z oficjalnych playlist.
Wpływ muzycznych projektów AI na człowieka
Z jednej strony nowe gatunki muzyczne mogą być dobrym odejściem od znanych sekwencji akordów, z drugiej jednak nowa muzyka czy artyści wygenerowani za pomocą technologii AI powstają przy wykorzystaniu istniejących materiałów muzycznych, na których sztuczna inteligencja się uczy. Ewentualny wniosek mógłby brzmieć: zagrożenie czy konkurencja ze strony AI nie istnieją. Ale w rzeczywistości istnieje.
Wpływ muzyki AI na człowieka wciąż pozostaje jednak tematem otwartym:
Testowałem kiedyś takie świadome słuchanie muzyki AI i po 20 minutach, coś się ze mną zaczynało dziać w ciele. Wytłumaczyć to trudno, ale pojawił się jakiś niepokój, dyskomfort. Możliwe, że nasze ciało na głębszym poziomie reagowało na to, co jest nienaturalnego, że to nie jest właśnie ludzkie — mówi muzyk.
Potwierdzenie słów muzyka odnajdziemy w badaniu z 2025 roku opublikowanym w National Library of Medicine, którego autorami są Nikolaj Fišer, Miguel Ángel Martín-Pascual oraz Celia Andreu-Sánchez:
Even in mainstream music, similar patterns emerge in the use of sonic properties such as tonality, instrumentation, rhythm, and tempo. In contrast, AI-generated content (including images, music, text, and video) is often reported to evoke an “uncanny” aesthetic, producing an eerie or even uncomfortable feeling [81]. While some argue that AI-generated media is merely a “remix” of existing material, in the context of background music, novelty and uniqueness are secondary to the primary goal of effectively supporting and enhancing the visual experience.3
[W muzyce popularnej dostrzegalne są powtarzalne wzorce, w zakresie takich cech brzmieniowych, jak tonalność, instrumentacja, rytm czy tempo. Z kolei treści generowane przez sztuczną inteligencję (w tym obrazy, muzyka, teksty i materiały wideo) często wywołują wrażenie „dziwności”, budząc niepokój, a nawet dyskomfort] – tłumaczenie źródła.
Strach muzyków przed technologiami AI
Współcześni twórcy coraz częściej sięgają po różne platformy do tworzenia muzyki, takie jak np. Suno. Efekty takiej współpracy mają często charakter biznesowy i mogą być problematyczne z punktu widzenia praw autorskich. Istnieje bowiem ryzyko, że fragment piosenki wypuszczony w celach promocyjnych może zostać następnie wygenerowany i przetworzony przez AI w nowej wersji.
Dla mnie to jest nieporozumienie, żeby robić muzykę na podstawie promptów. To zaprzeczenie idei tworzenia muzyki, która wychodzi z ciała, serca, emocji, a na poziomie motorycznym z ruchu rąk i ust, a nie z tekstowego opisu – promptu. Co może stać się w przyszłości? Myślę, że będą istnieć dwa światy: prawdziwej muzyki oraz muzyki AI, która musi mieć jakąś naklejkę, co zresztą już powoli zaczyna się dziać. Wątpię, żeby sztuczna inteligencja zastąpiła prawdziwych twórców, tym bardziej że, póki co, jest to niemożliwe na koncertach – podsumowuje Janek Taraszkiewicz.
Wnioski bez AI
Muzyka, która została stworzona przez człowieka — jego rękami, duszą i energią — jest nie do porównania z tym, co słyszymy w przypadku nowych produkcji tworzonych przez AI. A gdyby było inaczej, ja już do tego momentu byłabym znaną DJ-ką, z łatwością scratchowałabym płyty i tworzyłabym sety również na ekranie smartfona.
Natalia Chyntalian
Rozmowę z muzykiem, producentem oraz reżyserem eventów Jankiem Taraszkiewiczem przeprowadziła Natalia Chyntalian
Artykuł został zredagowany z wykorzystaniem ChatGPT.
Zródła:
1https://www.thebusinessresearchcompany.com/report/artificial-intelligence-ai-in-music-global-market-report
2https://newsroom-deezer.com/2025/11/deezer-ipsos-survey-ai-music/
3https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12194076/#pone.0326498.ref081